Podstawowe informacje o majątku wspólnym

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje pomiędzy małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, obejmująca przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa (majątek wspólny). Przedmioty te mogą zostać nabyte zarówno przez obydwoje małżonków jak i przez jednego z nich.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

W skład majątku wspólnego wchodzą w szczególności:

  • pobrane wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 963, z późn. zm.

Pamiętać należy, że powyższy katalog nie jest zamknięty, a zatem w zależności od każdego indywidualnego przypadku, w skład majątku wspólnego mogą wchodzić również inne przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności.

Skład majątku osobistego każdego z małżonków

Do majątku osobistego każdego małżonka należą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Wyliczenie przedmiotów stanowiących majątek osobisty jest wyczerpujące. Przedmioty te przy wspólności ustawowej wchodzą do majątków osobistych z mocy samego prawa, jednakże małżonkowie mogą przez umowę majątkową inaczej ukształtować swe stosunki majątkowe.

Podział majątku

Z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego (ustania małżeństwa), pomiędzy małżonkami ustaje ustawowa wspólność majątkowa. Od tej chwili każdy z małżonków ma prawo złożyć wniosek do Sądu o podział majątku wspólnego.

Zgodnie z przepisem art. 566 k.p.c., w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami właściwy jest sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków - sąd spadku.

Opłata od wniosku wynosi 1.000 zł. Jeżeli natomiast wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, opłata stała wynosi 300 zł.